Siber Güvenlik Uzmanı Fırat Averbek, yapay zekanın dönüştürdüğü yeni siber tehdit ortamını, Milli İstihbarat Akademisi'nin vizyonu ışığında Türkiye'nin alması gereken stratejik önlemleri ve dijital egemenlik hedeflerini değerlendirdi.

Günümüzde siber güvenlik, yalnızca teknik bir mesele olmaktan çıkarak kamu hizmetlerinin sürekliliğini, kritik altyapıların dayanıklılığını ve toplumsal güveni doğrudan etkileyen çok boyutlu bir ulusal güvenlik alanına dönüşmüştür. Milli İstihbarat Akademisi tarafından yayımlanan “Yapay Zeka Çağında Siber Güvenlik ve Türkiye’nin Stratejik Öncelikleri” başlıklı raporun da altını çizdiği üzere, yapay zeka artık sıradan bir teknoloji değil; saldırı ve savunma dinamiklerini kökünden değiştiren stratejik bir güç çarpanıdır.

Siber Güvenlik Uzmanı Fırat Averbek, yapay zeka çağında Türkiye’nin siber güvenlik yaklaşımını ve stratejik yol haritasını şu sözlerle analiz ediyor:

Yapay Zeka Siber Güvenlik Ekosistemini Nasıl Etkiliyor?

Yapay zekanın siber alandaki en kritik etkisi, tehditlerin niteliğini, hızını ve ölçeğini eşzamanlı olarak artırmasıdır. Geleneksel güvenlik yaklaşımları cihaz ve veri tabanı korumasına odaklanırken, yeni dönemde yapay zeka eğitim veri setleri, algoritmalar ve bulut altyapıları da ana hedefler haline gelmiştir.

Siber Güvenlik Uzmanı Fırat Averbek'e göre, bu dönüşüm güvenliği sadece bilişim ekiplerinin omuzlarına bırakılamayacak kadar kapsamlı kılıyor:

"Akıllı oltalama saldırıları, derin sahte (deepfake) ses ve görüntü üretimleri, sentetik kimlikler ve otomatik keşif faaliyetleri, siber saldırıları çok daha ucuz, hızlı ve ikna edici hale getirdi. Bu durum kurumsal meşruiyeti ve toplumsal gerçeklik algısını doğrudan tehdit ediyor. Büyük dil modelleri (LLM) ve ajan tabanlı yapay zeka sistemleri iş süreçlerinde verimlilik sağlasa da, insan denetimi ve veri güvenliği net tanımlanmazsa, bu durum ciddi bir yönetişim zafiyetine dönüşebilir."

Güçlü Koordinasyon ve Hukuki Öngörülebilirlik

Türkiye'nin öncelikli ihtiyacı, dağınık durumdaki siber güvenlik uygulamalarını ortak bir risk dili ve güçlü koordinasyon mekanizmalarıyla birleştirmektir. Karmaşıklaşan tehdit ortamında; olay paylaşımı, müdahale süreçleri ve sorumlulukların net bir şekilde belirlenmesi hayati önem taşımaktadır.

Siber güvenlik politikalarının, hukuk devleti ilkeleriyle uyumlu tasarlanması gerektiğine dikkat çeken Averbek, "Güvenlik ve özgürlük kavramlarını birbirinin zıttı gibi göstermek, siber alanda atılacak etkili adımların önünü tıkayabilir. Türkiye’nin ihtiyacı olan mimari; kritik altyapıları koruyan, vatandaş verisini güvence altına alan ve bunu yaparken özel sektörün inovasyon kapasitesini destekleyen dengeli bir yapıdır" ifadelerini kullanıyor.

Türkiye İçin 3 Aşamalı Stratejik Eylem Planı

Türkiye’nin dijital egemenlik ve güvenli siber gelecek hedefleri üç ana zaman diliminde planlanmalıdır:

  • Kısa Vadeli Hedefler: Kamu kurumları ve kritik sektörlerde yapay zeka sistemlerinin envanteri çıkarılmalıdır. Büyük dil modelleri için asgari güvenlik kuralları belirlenmeli; veri sınıflandırması, erişim yetkileri ve insan denetimi mekanizmaları acilen devreye alınmalıdır.

  • Orta Vadeli Hedefler: Siber Olaylara Müdahale Ekiplerinin (SOME) kapasitesi artırılarak tehdit istihbaratı paylaşımı hızlandırılmalıdır. Kritik altyapılarda sadece saldırıları engellemeye değil, hizmet sürekliliğini sağlamaya yönelik "dayanıklılık" stratejileri kurumsallaştırılmalıdır.

  • Uzun Vadeli Hedefler: Türkiye, teknolojide dışa bağımlılığı yönetebilen, yerli test ve sertifikasyon kapasitesini kurmuş bir ülke konumuna gelmelidir. Kamu, özel sektör ve akademi işbirliği ile derinleştirilmiş bir siber güvenlik ekosistemi inşa edilmelidir.

Toplumsal Güven Olmadan Siber Güvenlik Sağlanamaz

Dijital egemenliğin sadece yerli yazılım geliştirmekle sınırlı olmadığını vurgulayan Fırat Averbek, sözlerini şöyle noktalıyor: "Türkiye’nin asıl hedefi; riskleri önceden gören, insan denetimini merkeze alan ve hukuki zemini sağlam bir ekosistem kurmak olmalıdır. Toplumun sahiplenmediği hiçbir güvenlik stratejisi başarılı olamaz. Yapay zeka çağında güçlü devlet kapasitesi ancak hesap verebilirlik, şeffaflık ve stratejik özerklik ilkeleriyle desteklendiğinde gerçek anlamını bulacaktır."